Có N3 làm được việc gì ở Nhật? Khi nào N3 là đủ, khi nào cần N2

N3 ở chỗ làm nghĩa là gì

Quỹ Giao lưu Quốc tế Nhật Bản mô tả N3 là mức hiểu được tiếng Nhật dùng trong tình huống hằng ngày ở một mức độ nhất định. Ngoài đời, thường là bạn hiểu được chỉ dẫn quen thuộc, hỏi được câu đơn giản, đọc được thông báo ngắn dùng kanji phổ biến, và nói chuyện cơ bản với đồng nghiệp nếu họ nói chậm lại một chút.

Giống mọi cấp độ JLPT, N3 chỉ đo đọc hiểu và nghe hiểu. Hai người cùng N3 có thể làm việc rất khác nhau tuỳ vào việc họ nói nhiều hay ít. Người đã làm baito bằng tiếng Nhật mấy năm có khi xử lý công việc ở cửa hàng tốt hơn hẳn người chỉ học sách.

Những chỗ N3 hay bị đuối là người nói nhanh, nghe điện thoại, kính ngữ và giấy tờ nhiều kanji. Biết trước giới hạn này giúp bạn chọn được việc mà ngay từ ngày đầu đã làm tốt.

Những công việc hay nhận N3

Các việc tay chân, làm theo nhóm, học tại chỗ và theo quy trình cố định thường hợp với N3, vì đồng nghiệp có thể làm mẫu thay vì giải thích dài. Dưới đây là những ví dụ phổ biến. Việc có khớp với tư cách lưu trú nào hay không tuỳ vào nội dung công việc thực tế và hoàn cảnh của bạn, nên hãy xem kỹ từng tin.

Lương và điều kiện khác nhau nhiều theo công ty, vùng và ca làm, nên hãy so sánh tin tuyển thật thay vì tin vào con số chung chung.

• Nhà máy, sản xuất: lắp ráp, kiểm hàng, vận hành máy, đóng gói; quy tắc an toàn và quy trình quan trọng hơn giao tiếp.
• Chế biến thực phẩm, bếp: xưởng thực phẩm, bếp trung tâm, bếp nhà hàng; quy tắc vệ sinh và công thức học bằng cách làm.
• Khách sạn khâu hậu cần: dọn phòng, trải giường, giặt là, chuẩn bị bữa sáng; ít tiếp xúc với khách.
• Bán hàng có người hỗ trợ: siêu thị, drugstore, konbini, nhất là xếp hàng và tính tiền ở cửa hàng có nhân viên lâu năm kèm.
• Kaigo: bắt đầu được với N3 nhưng cần học thêm, vì giao tiếp với người già và viết hồ sơ chăm sóc dần đòi trình độ cao hơn.
• Kho, logistics: soạn hàng, phân loại, kiểm kê, thường dùng máy quét và nhãn đơn giản.

Khi nào N3 là đủ

N3 thường đủ khi công việc theo nề nếp, trao đổi chủ yếu trực tiếp trong nhóm, và thứ phải đọc chỉ là hướng dẫn, nhãn mác, biểu mẫu đơn giản. Điều kiện tiếng Nhật của Kỹ năng đặc định số 1 ở hầu hết các ngành là JFT-Basic hoặc JLPT N4, nên N3 đã vượt mức đầu vào của nhiều việc Tokutei; tuy vậy mỗi ngành còn có kỳ thi kỹ năng riêng, và kaigo cần thêm kỳ thi tiếng Nhật chuyên ngành.

N3 cũng có thể đủ ở những team làm bằng tiếng Anh hay tiếng Việt, như một số team IT, và ở công ty có nhiều người Việt, nơi đàn anh đàn chị giải thích được chỗ khó. Việc baito cho du học sinh hoặc người có visa gia đình, trong phạm vi số giờ được phép, cũng nhiều việc nhận N3.

Khi nào công ty muốn N2

Công ty thường đòi N2 khi công việc có giấy tờ, email, điện thoại tiếng Nhật, kinh doanh hoặc tiếp khách vượt quá mấy câu trao đổi đơn giản. Văn phòng, lễ tân khách sạn, thông dịch, BrSE và phần lớn vị trí đại diện công ty làm việc với khách Nhật đều thuộc nhóm này.

N2 không phải điều kiện bắt buộc theo luật của visa kỹ sư (Kỹ thuật – Tri thức nhân văn – Nghiệp vụ quốc tế), nhưng với việc văn phòng làm bằng tiếng Nhật, công ty hay dùng N2 để đánh giá bạn có làm nổi việc hay không. Ngành kaigo cũng vậy, đọc hồ sơ và thi Kaigo Fukushishi dần đòi mức gần N2. Dù có chứng chỉ gì, quyết định cuối cùng về tư cách lưu trú vẫn thuộc Cục Quản lý Xuất nhập cảnh.

Nếu tin ghi 「N2相当」 hay 「N2レベル」, họ cần năng lực tương đương chứ không bắt buộc có bằng. N3 mà nói tốt, có nhiều kinh nghiệm giao tiếp thật thì vẫn đáng nộp và chứng minh ở buổi phỏng vấn. Còn 「N2必須」 thường là bắt buộc có bằng.

Ghi N3 vào hồ sơ thế nào cho thuyết phục

Ghi đúng cấp độ bạn đã đỗ, rồi thêm bằng chứng cụ thể về cách bạn dùng tiếng Nhật: đã làm ở môi trường tiếng Nhật bao lâu, trao đổi với khách hay đồng nghiệp kiểu nào, có đọc được hướng dẫn công việc, viết được báo cáo đơn giản không.

Khi phỏng vấn, nói chậm, rõ bằng thể です・ます. Câu ngắn mà rõ tốt hơn câu dài nhiều lỗi. Không hiểu câu hỏi thì lịch sự xin nhắc lại. Người phỏng vấn cho các việc mức N3 chủ yếu muốn biết bạn có hiểu chỉ dẫn không, có dám hỏi khi chưa chắc không và có báo cáo khi gặp vấn đề không.

Vừa đi làm vừa lên trình

Làm việc bằng tiếng Nhật là một trong những cách lên trình nhanh nhất, nếu bạn chủ động dùng. Ghi lại từ nghe được ở chỗ làm vào sổ hay điện thoại, hỏi đồng nghiệp cách nói tự nhiên, luyện những câu hay cần nhất như báo có sự cố hay nhờ giúp đỡ.

Đặt mục tiêu thực tế: nhiều người vừa làm vừa học đều đặn để lên N2, nhưng mất bao lâu thì tuỳ thời gian học và lượng tiếng Nhật bạn dùng mỗi ngày. JLPT ở Nhật thi mỗi năm hai lần, thường vào tháng 7 và tháng 12, nên có sẵn các mốc để tự kiểm tra.

Người học chủ yếu qua giao tiếp thường yếu phần đọc. Tin tức ngắn, sổ tay công việc, biển báo xung quanh đều là tài liệu luyện tốt. Mỗi lần lên trình lại mở thêm việc mới, nên hãy mạnh dạn thử những việc dùng tiếng Nhật nhiều hơn.

• Mỗi ngày ghi từ vựng công việc, mỗi tuần ôn lại
• Luyện cách báo cáo, nhờ giúp và xác nhận lại chỉ dẫn
• Đọc một đoạn tiếng Nhật ngắn mỗi ngày, như tin tức hay hướng dẫn
• Chọn một kỳ thi JLPT làm mốc và lập kế hoạch ngược từ đó
• Hỏi công ty có hỗ trợ học hay lệ phí thi không