Tốt nghiệp mà chưa có việc: cách ở lại Nhật để tiếp tục tìm việc

Bài này dành cho ai

Người tốt nghiệp đại học, cao học, cao đẳng ở Nhật đã đi tìm việc từ khi còn học nhưng chưa có thư mời; người tốt nghiệp trường nghề (senmon) có danh hiệu Senmonshi (専門士) trong hoàn cảnh tương tự; và người có tiếng Nhật tốt đang cân nhắc những công việc vừa dùng kiến thức chuyên môn vừa tiếp khách.

Người tốt nghiệp trường tiếng Nhật về nguyên tắc không thuộc diện tìm việc tiếp được nói ở đây. Hãy hỏi cục xuất nhập cảnh xem hiện có ngoại lệ nào áp dụng cho bạn không.

Điều kiện để ở lại tìm việc

Các điều kiện chính là: đã tốt nghiệp đại học hoặc trường tương đương ở Nhật, đã tìm việc từ khi còn đi học, có thư giới thiệu (推薦状) của trường, và tự lo được chi phí sinh hoạt trong thời gian tìm việc. Với người tốt nghiệp đại học, thường được cấp 6 tháng và có thể gia hạn một lần, tổng cộng khoảng tối đa 1 năm.

Người tốt nghiệp trường nghề có danh hiệu Senmonshi cũng có thể thuộc diện này, theo điều kiện do ISA đặt ra, ví dụ ngành đã học phải liên quan đến loại việc đang tìm.

Một số chính quyền địa phương có chương trình hỗ trợ du học sinh tìm việc. Tham gia chương trình như vậy có thể được thêm thời gian theo một số điều kiện; hãy hỏi trường hoặc cục xuất nhập cảnh.

Làm thêm không tự động được phép. Bạn cần xin giấy phép hoạt động ngoài tư cách mới, nhìn chung tối đa 28 tiếng mỗi tuần, vì giấy phép khi còn là du học sinh đã hết cùng với việc học.

Hoạt động đặc định số 46

Diện 46 là tư cách đi làm, không phải tư cách tìm việc. Diện này dành cho người tốt nghiệp đại học Nhật từ cử nhân trở lên, có tiếng Nhật trình độ cao, thường là JLPT N1 hoặc từ 480 điểm trở lên ở kỳ thi tiếng Nhật thương mại BJT, được công ty ở Nhật tuyển làm toàn thời gian với mức lương ít nhất bằng người Nhật.

Điểm hấp dẫn là phạm vi công việc rộng. Diện này có thể bao gồm việc kết hợp chuyên môn với tiếp khách hay làm tại hiện trường, ví dụ phục vụ khách nước ngoài ở khách sạn, nhà hàng mà vẫn trao đổi hai chiều bằng tiếng Nhật, hoặc làm ở nhà máy đồng thời phiên dịch chỉ thị cho nhân viên nước ngoài. Việc chỉ gồm thao tác đơn giản, gần như không cần giao tiếp tiếng Nhật thì không được, và những việc cần giấy phép hành nghề như luật hay y tế cũng bị loại trừ. ISA cũng yêu cầu công việc tận dụng, hoặc được kỳ vọng sẽ tận dụng, kiến thức đã học ở đại học.

Vì giấy chỉ định gắn với công ty, khi đổi công ty phải xin phép mới, và không được làm theo hình thức phái cử. ISA có công bố hướng dẫn chi tiết cho diện này, và danh sách trường, điều kiện đã được điều chỉnh qua các thời kỳ, nên hãy đọc bản mới nhất hoặc hỏi hành chính thư sĩ trước khi dựa vào nó.

Các bước: ở lại tìm việc

Hãy bắt đầu trao đổi với trường từ trước khi tốt nghiệp. Thư giới thiệu là giấy tờ then chốt, và mỗi trường có quy trình cấp riêng.

• 1. Trước khi tốt nghiệp, hỏi phòng hướng nghiệp về thư giới thiệu và thời điểm xin.
• 2. Gom giấy tờ: giấy chứng nhận tốt nghiệp, thư giới thiệu, bằng chứng đang tìm việc và chứng minh tài chính.
• 3. Nộp đơn chuyển sang Hoạt động đặc định ngay sau khi tốt nghiệp, và luôn trước khi thời hạn lưu trú Du học hết.
• 4. Nếu muốn làm thêm, nộp đơn xin giấy phép hoạt động ngoài tư cách.
• 5. Tiếp tục tìm việc và lưu lại hồ sơ ứng tuyển, phỏng vấn, kết quả.
• 6. Nếu gần hết thời hạn mà vẫn đang tìm, nộp đơn gia hạn kèm giấy tờ mới, trong đó có thư giới thiệu mới.
• 7. Khi có thư mời, nộp đơn chuyển sang tư cách lao động phù hợp. Nếu ngày vào làm còn xa, hãy hỏi xem có được cấp Hoạt động đặc định cho thời gian chờ không; diện này có điều kiện.

Giấy tờ

Hãy xem danh sách mới nhất trên trang của ISA. Dưới đây là các loại thường gặp; chuẩn bị đủ cũng không bảo đảm được duyệt.

• Đơn và ảnh; hộ chiếu và thẻ lưu trú
• Giấy chứng nhận tốt nghiệp hoặc bằng; người học trường nghề cần giấy chứng nhận danh hiệu Senmonshi
• Thư giới thiệu của trường
• Bằng chứng đang tiếp tục tìm việc như lịch sử ứng tuyển, thư mời phỏng vấn và kết quả
• Chứng minh tự lo được sinh hoạt phí, như sao kê ngân hàng hoặc giấy tờ của người hỗ trợ
• Với diện 46: bằng đại học, giấy điểm JLPT N1 hoặc BJT, hợp đồng lao động, mô tả công việc và giấy tờ công ty

Thời điểm nộp

Tốt nghiệp xong là bạn không còn thực hiện hoạt động của tư cách Du học, nên hãy nộp đơn ngay, đừng đợi đến khi thời hạn lưu trú hết. Thời gian xét duyệt khác nhau tùy cục và tùy mùa, mùa xuân rất đông, nên hãy lên kế hoạch cùng trường từ trước khi tốt nghiệp. Thời gian tìm việc có hạn: hãy coi ngày kết thúc là hạn chót và xem lại các lựa chọn, kể cả tư cách khác, từ khá sớm.

Những lỗi hay gặp

Nếu hồ sơ của bạn có điểm phức tạp, như có giai đoạn đi học ít, có thời gian nghỉ học hay từng bị từ chối, hãy hỏi hành chính thư sĩ hoặc luật sư trước khi nộp.

• Tốt nghiệp xong để mấy tuần trôi qua mà không nộp đơn
• Tiếp tục làm thêm bằng giấy phép cũ của du học sinh
• Xin thư giới thiệu quá muộn
• Nhận việc mà nội dung không hợp với tư cách lao động nào
• Nhầm diện 46 với visa kỹ sư và bỏ qua khác biệt về điều kiện
• Không lưu hồ sơ tìm việc, khiến việc gia hạn khó hơn
• Để gián đoạn bảo hiểm y tế và lương hưu sau khi tốt nghiệp